sgkrehber.com

Öncelikle Valilerin nasıl atandığı ile Valilerin de içinde bulunduğu istisnai kadrolardan bahsetmek istiyoruz.

657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde istisnai kadrolar belirtilmiş olup, bunlar arasında da Valilere yer verilmiştir. Yine bu Kanunun İstisnai Memurluklara Atanmada Aranacak Şartlar başlıklı 60 ıncı maddesinde; İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşıyan kimselerden atanmalar yapılabileceği ve kuruluş kanunlarındaki özel hükümlerin saklı olduğu hükmüne yer verilmiştir. 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde ise memur olmanın genel ve özel şartlarından bahsedilmiştir. Yine bu Kanunun İstisnai Memurluklara Atananlara Bu Kanunun Uygulanacak Hükümlerini düzenleyen 61 inci maddesinde; istisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün hükümleri uygulanacağı belirtilerek istisnai kadrolara sınavsız atama yapılacağı belirtilmiştir.

Valilerin nasıl atanacağı 5442 sayılı İl İdaresi Kanununda belirtilmiştir. 5442 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde; “Valiler, İçişleri Bakanlığının inhası, Bakanlar Kurulunun kararı ve Cumhurbaşkanının tasdiki ile tayin olunurlar. Vali tayininde 3656 sayılı kanun hükümleri cari değildir. Mülkî idare amirliği hizmetleri sınıfından vali olarak atanacaklarda; birinci sınıfa yükselmiş ve birinci sınıfa yükseldikten sonra birinci sınıfa yükselme niteliğini kaybetmemiş olma şartı aranır. Valiler, lüzumunda tayinlerindeki usule göre kadro aylığı ile merkez emrine alınarak İçişleri Bakanının tensip edeceği işlerde görevlendirilebilirler.”hükmüne yer verilmiştir.

Görüleceği üzere, istisnai memurluklar arasında sayılan Valiliğe atanmak için kanunlarda özel şartlar öngörülmemiştir.Dolayısıyla Hükümetler şartları taşıyan güvendikleri herhangi birisini vali olarak atayabilirler. Uygulamada durumun hiç de böyle olmadığını söyleyebiliriz. Valilerin kökenlerine baktığımızda klasik Devlet yönetim anlayışının dışına çıkılmadığını görürüz. Kaymakam ve Emniyet kökenli Valili atamalarının dışına çıkılmaz. Bu durum ise geniş yetkilerle donatılmış Valilerin genellikle tek düze yönetim sergilemelerine yol açar. Elbette istisnalar vardır ve bu durum inkar edilemez bir gerçektir.