sgkrehber.com

Bu yazımızda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkanlığı tarafından açıklanan 2024 Faaliyet Raporunu çerçevesinde acı gerçekleri rakamlarla açıklamaya çalışacağım. Özellikle Prof. Dr. unvanlı bazı akademisyenler SGK’nın mali yapısının çok iyi olduğunu belirtse de gerçeklerin hiç de öyle olmadığını açıklamaya çalışacağım.

Rapora göre; 1- 4/1-(a) sigortalılardan 11.243.480 kişiye toplam 1.791.087.753.936 TL,

3- 4/1-(c) sigortalılardan 2.523.215 kişiye toplam 589.250.464.534 TL,

Olmak üzere 2024 yılında toplamda 16.677.617 emekliye 2.739.292.492.971 TL ödeme gerçekleştirildi. Bu dönemdeki prim gelirleri ise 3.962.467 TL’dir.

Her ne kadar tablolarda prim gelirleri toplamı 3.962.467 TL olarak görünmekte ise de bu rakamın içerisinde sadece 637,657 milyar devlet katkısı yer almaktadır. Dolayısıyla tablolarda bakılması gereken prim geliri tutarı 2.792.342 TL’dir. Bu rakamlara göre prim gelirleri ancak emekli maaşını karşılayabiliyor. Emekli aylıklarının en düşük emekli aylığı tutarına yükseltilmesi nedeniyle yapılan ilave ödemelerin hazineden karşılandığı da dikkate alındığında işin ciddiyeti daha iyi anlaşılacaktır.

Rapora göre göre 2024 yılı sonu itibarıyla;

Rakamların ne kadar kötüleştiği açıkça görülmektedir. Bir de emekli olup da çalışanların aktif olarak görülmesi ve pasif rakamlarında yer almamasını eklersek durumun ciddiyeti daha iyi anlaşılır ve gerçek aktif/pasif rakamının 1,61’in daha da altında olduğu görülecektir.

Rapora göre, 2023 yılında aktif sigortalıların (çalışanlar) sayısı 25.358.022 kişiye ulaşmış olup yaklaşık %73,40’ını 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılar oluşturmaktadır. Pasif sigortalı sayısı (emekli) ise 16.030.256 iken yaşlılık aylığı alan kişi sayısı bu sayının %71’ine denk gelmektedir.

Ülkemizde 2024 yılında 34.068.963 bağımlı bulunmakta ve 4/1-(a) kapsamındaki sigortalıların bağımlıları % 48,5’ine karşılık gelmektedir. Türkiye nüfusunun %90’ı sosyal sigorta kapsamındadır.

Rapor 2023 yılına göre pasif sigortalı sayısının 647.361 kişi arttığını gösteriyor.

Ülkemizde 2024 yılı Aralık ayı itibarıyla 34.068.963 bağımlı bulunmakta ve hizmet akdiyle çalışan sigortalıların bağımlıları %48,7’sine karşılık gelmektedir. Sosyal sigorta kapsamı 76.840.436 olarak belirlenmiş olup, Türkiye nüfusunun %90’ına tekabül etmektedir. 2023 yılına göre sosyal sigorta kapsamı % 1 artmıştır.

2023 yılında ise devlet katkısı 325 milyar 630 milyon TL olarak gerçekleşmişti. Devlet katkısında çok büyük bir artış olduğu görülmektedir.

Hazine ayrıca kök aylıkları ile en düşük emekli aylığı arasındaki farkın karşılanması, emeklilere bayramda yapılan ikramiye ödemeleri, SGK’ya görev olarak verilen faturalı ödemeler, vergi iadesinin yerine emeklilere yapılan “ek ödemeler” ve SGK’nın açığının karşılanması için her yıl bütçeden kaynak transfer ediyor.

2024 yılında bu kapsamda yapılan transfer tutarı 1 trilyon 512 milyar 880 milyon öngörülmüşken 1 trilyon 442 milyar 633 milyon olarak gerçekleşmiştir. Öngörülenin altında bir transfer olmuştur. 2023 yılında ise 849 milyar 845 milyon bütçe transferi yapılmıştı.

Rapora göre, sağlık harcamalarının endişe verici boyutlara ulaştığı ve sosyal güvenlik sistemine ciddi yük oluşturduğu görülüyor. 2023 yılında toplam sağlık harcaması 553 milyar 143 milyona ulaşmışken bu tutar 2024 yılında 980 milyar 870 milyon TL’ye ulaşmıştır.

Sonuç olarak muhalefetin ve popülist yazarların elini sosyal güvenlik sisteminden çekmeleri gerekiyor. Eğer gerekli tedbirler alınmazsa yaşlanan nüfus ve sisteme giren EYT’li sayısı arttıkça sosyal güvenlik sistemi vergi gelirlerinin büyük bir kısmını alıp götürecek.